న్యూఢిల్లీ :
సాంకేతిక రంగంలో భారత్ను ప్రపంచ స్థాయి శక్తులుగా తీర్చిదిద్దేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక అడుగులు వేస్తోంది. ‘ఇండియా-ఏఐ’ (IndiaAI) మిషన్ కింద 20 స్వదేశీ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మోడళ్లను ఎంపిక చేసి వాటికి ఆర్థిక, సాంకేతిక మద్దతు అందిస్తున్నట్లు కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్, ఐటీ శాఖ మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ బుధవారం లోక్సభలో వెల్లడించారు.
మోడల్స్ వివరాలు & ప్రధానాంశాలు:
- 20 స్వదేశీ మోడల్స్: ఎంపిక చేసిన ప్రతిపాదనల్లో 12 లార్జ్ లాంగ్వేజ్ మోడల్స్ (LLMs), 8 స్మాల్ లాంగ్వేజ్ మోడల్స్ (SLMs) ఉన్నాయి.
- కీలక ప్రాజెక్టులు: సర్వం ఏఐ (Sarvam AI), జ్ఞాని ఏఐ (Gnani.AI), భారత్జెన్ (BharatGen), అవతార్ ఏఐ (Avataar AI) వంటి సంస్థల స్వదేశీ ఆవిష్కరణలు ఇందులో ఉన్నాయి.
- ప్రత్యేక రంగాలు: హెల్త్కేర్ (ఆరోగ్య రంగం), భారతీయ భాషా సాంకేతికతలు మరియు ఏజెంటిక్ ఏఐ వ్యవస్థల కోసం ప్రత్యేకంగా స్మాల్ లాంగ్వేజ్ మోడళ్లను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
భారీ కంప్యూట్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ & రీసెర్చ్
దేశీయంగా ఏఐ పరిశోధనలను ప్రోత్సహించేందుకు ప్రభుత్వం భారీ మౌలిక వసతులను కల్పిస్తోంది:
- జీపీయూ (GPU) సదుపాయం: రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ (R&D) కోసం 93.18 లక్షలకు పైగా GPU అవర్స్ కేటాయించింది. దీనికోసం 15 కంప్యూట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లను ఎంప్యానెల్ చేసి, 237 ప్రాజెక్టులకు మద్దతు ఇచ్చింది.
- రిసెర్చ్ & హాకథాన్స్: 12 జాతీయ స్థాయి హాకథాన్ల ద్వారా 62 ఏఐ ప్రోటోటైప్లు మరియు 20 ఏఐ ఆధారిత పరిష్కారాలను అందుబాటులోకి తెచ్చారు.
ప్రతిభా పాటవాల పెంపు (Talent Development)
- ఫెలోషిప్లు: 178 విద్యాసంస్థల్లో 686 ఫెలోషిప్లను అందించారు.
- శిక్షణ: ‘యువ ఏఐ ఫర్ ఆల్’ (YUVA AI for All) ప్రోగ్రామ్ ద్వారా 26.5 లక్షల మందికి పైగా శిక్షణ పూర్తి చేసుకున్నారు.
- ల్యాబ్లు & సీఓఈలు: 27 ఇండియా డేటా అండ్ ఏఐ ల్యాబ్లను ఏర్పాటు చేయగా, మరో 188 ల్యాబ్లు పైప్లైన్లో ఉన్నాయి. అలాగే రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో 58 ఏఐ సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ (CoE) లకు ఆమోదం తెలిపారు.
భారత్లో సురక్షితమైన, బాధ్యతాయుతమైన ఏఐ సాంకేతికత అభివృద్ధి కోసం 2025 నవంబరు 5న ‘ఇండియా ఏఐ గవర్నెన్స్ గైడ్లైన్స్’ విడుదల చేశామని, ఇది దేశంలో ఏఐ పరిశ్రమకు దిశా నిర్దేశం చేస్తుందని మంత్రి తెలిపారు.
