న్యూఢిల్లీ: అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో పెట్రోల్ బెంచ్మార్క్ ధరలు ఆందోళనకర స్థాయిలో పెరుగుతున్నాయి. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు (Geopolitical Tensions), ముడి చమురు సరఫరాలో అంతరాయాల కారణంగా దేశీయంగా పెట్రోల్ బెంచ్మార్క్ ధర ఏకంగా 50 నెలల గరిష్టానికి ($133.05 డాలర్లు per barrel) చేరుకుంది. దీంతో ప్రభుత్వ రంగ చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలపై (OMCs) తీవ్ర ఆర్థిక భారం పడుతోంది.
అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు విపరీతంగా పెరగడంతో ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థలు తీవ్ర నష్టాలను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ప్రస్తుతం చమురు కంపెనీలకు లీటర్ పెట్రోల్పై రూ. 5, లీటర్ డీజిల్పై రూ. 20 చొప్పున నష్టం (Under-recoveries) వస్తున్నట్లు ఆర్థిక విశ్లేషకులు వెల్లడించారు. నష్టాలు పెరుగుతుండటంతో కొన్ని ప్రైవేట్ చమురు సంస్థలు ఇప్పటికే బల్క్ డీజిల్ విక్రయాలపై ఆంక్షలు విధించడం గమనార్హం.
చమురు ధరల పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణాలు:
- అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతలు: మిడిల్ ఈస్ట్లో నెలకొన్న అశాంతి, సౌదీ అరేబియా ఈస్ట్-వెస్ట్ పైప్లైన్పై హౌతీ రెబెల్స్ డ్రోన్ దాడులు, ‘స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్’ మరియు ‘బాబ్ అల్-మందేబ్’ జలసంధి గుండా సాగే చమురు రవాణాకు ఆటంకాలు కలగడం చమురు నిల్వల సరఫరాపై తీవ్ర ప్రభావం చూపాయి.
- రష్యా ఆయిల్ కొనుగోళ్లపై ఒత్తిడి: అమెరికా మరియు పాశ్చాత్య దేశాల నుంచి రష్యా చమురు కొనుగోలు చేయవద్దని భారత్, చైనాలపై తీవ్ర ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా చమురు వినియోగించే భారత్, చైనాలు రష్యా నుండి కొనుగోళ్లు తగ్గిస్తే.. ఇతర దేశాల చమురుకు డిమాండ్ పెరిగి ధరలు మరింత ఆకాశాన్ని తాకే ప్రమాదం ఉంది.
- క్రూడ్ ఆయిల్ విపరీతమైన ధరలు: ఆగస్టు నెలతో పోలిస్తే సెప్టెంబర్ నెలలో బెంచ్మార్క్ పెట్రోల్ సగటు ధర 20 శాతం పెరిగింది. బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర ప్రస్తుతం బ్యారెల్కు 108.75 డాలర్ల వరకు పలికింది.
ధరల పెంపు తప్పదా?
గత మే నెలలో రోజువారీ నష్టాలు రూ. 1,000 కోట్లకు చేరడంతో చమురు కంపెనీలు లీటర్ పెట్రోల్పై రూ. 7.35, డీజిల్పై రూ. 7.53 చొప్పున పెంచిన సంగతి తెలిసిందే. ప్రస్తుత జులై-సెప్టెంబర్ త్రైమాసికంలో OMCs ఈ నష్టాలను భరించినప్పటికీ.. అంతర్జాతీయంగా ఉద్రిక్తతలు ఇలాగే కొనసాగితే రాబోయే రోజుల్లో సాధారణ ప్రజలపై పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల భారం పడటం ఖాయమని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
