తెలంగాణలో భూముల వ్యవహారం, రికార్డుల గందరగోళం మరోసారి తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. నిషేధిత భూముల జాబితా (22A), అసైన్డ్, అటవీ, ఇనాం, చెరువులు మరియు ప్రభుత్వ భూముల ఆక్రమణలు, నిబంధనల ఉల్లంఘనలపై అసెంబ్లీలో తీవ్ర చర్చ జరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో భూముల కేటాయింపులు, రికార్డుల మార్పుల్లో జరిగిన అక్రమాలు, పరిపాలనా లోపాలను తేల్చేందుకు సీనియర్ ఐఏఎస్ అధికారిణి ఎ. శ్రీదేవసేన నాయకత్వంలో ప్రభుత్వం జీవో 134 (GO 134) ద్వారా ఉన్నత స్థాయి విచారణ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.
రాజకీయ ప్రకంపనలు – సిరిసిల్ల సభపై ఆసక్తి: గత ప్రభుత్వ హయాంలో జరిగిన పలు భూ కేటాయింపులపై ప్రతిపక్ష బీఆర్ఎస్ ముఖ్య నేతలను లక్ష్యంగా చేసుకుని విమర్శలు వస్తున్న తరుణంలో ఈ విచారణ కమిటీ ఏర్పాటు కావడం రాజకీయ ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. సెప్టెంబర్ 30న బీఆర్ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీఆర్ నియోజకవర్గమైన సిరిసిల్లలో ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి పర్యటించనున్న నేపథ్యంలో, ఈ సభ వేదికగా భూ అక్రమాలపై ఏమైనా కీలక ప్రకటనలు చేస్తారా అనే అంశం ఆసక్తికరంగా మారింది.
విచారణతో పాటు పరిపాలనా సంస్కరణలు అవసరం: రాష్ట్ర స్థాయి కమిటీలు అక్రమాలను తేల్చడం ఒకెత్తయితే, ఏళ్లకు ఏళ్లుగా ధరణి/భూ రికార్డుల పొరపాట్ల వల్ల తహసీల్దార్, ఆర్డీవో, కలెక్టరేట్ల చుట్టూ తిరుగుతున్న సామాన్య రైతులు, మధ్యతరగతి ప్రజలకు శాశ్వత ఉపశమనం లభించాల్సి ఉంది. ఈ దిశగా పారదర్శకతను పెంచేందుకు కొన్ని కీలక చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది:
- జిల్లా స్థాయి ప్రత్యేక పరిష్కార అధికారులు: ప్రతి జిల్లాలో భూ సమస్యల పరిష్కారానికి ప్రత్యేక బృందాలను/అధికారులను నియమించి, రెవెన్యూ, రిజిస్ట్రేషన్, సర్వే శాఖల మధ్య సమన్వయం సాధించాలి.
- డిజిటల్ కేస్ ట్రాకింగ్ సిస్టమ్: ప్రతి భూ ఫిర్యాదుకు ప్రత్యేక కేస్ నంబర్ కేటాయించి, అర్జీదారులు ఆన్లైన్లో తమ ఫైలు స్థితిని చూసుకునే సదుపాయం కల్పించాలి.
- నిర్దిష్ట కాలపరిమితి: అర్జీల స్వీకరణ నుండి క్షేత్రస్థాయి పరిశీలన, సమస్య పరిష్కారం వరకు ప్రతి దశకూ నిర్దిష్ట గడువును (Time-bound disposal) చట్టబద్ధం చేయాలి.
రాజకీయ ఆరోపణలు, విచారణలకే పరిమితం కాకుండా, జీవో 134 ద్వారా సామాన్యుడి భూ రికార్డుల సమస్యలకు త్వరితగతిన చెక్ పడితేనే నిజమైన ‘భూ న్యాయం’ చేకూరుతుంది.
