తెలంగాణలోని ములుగు జిల్లా పాలంపేటలో ఉన్న చారిత్రక ‘గొల్లలగుడి’ (Gollalagudi) దేవాలయానికి జాతీయ స్మారక చిహ్నం (National Monument) హోదా దక్కింది. ఈ మేరకు కేంద్ర సాంస్కృతిక మరియు పర్యాటక శాఖ మంగళవారం గెజిట్ నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది. దీంతో రాష్ట్రంలో భారత పురాతత్వ సర్వేక్షణ (ASI) పరిధిలోకి వచ్చిన రక్షిత స్మారక చిహ్నాల సంఖ్య 10కి చేరింది.
ఏఎస్ఐ (ASI) చేపడుతున్న పునరుద్ధరణ పనులు:
- మరమ్మతులు & అభివృద్ధి: ఏఎస్ఐ హైదరాబాద్ సర్కిల్ సూపరింటెండింగ్ ఆర్కియాలజిస్ట్ నిహిల్ దాస్ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ఈ ప్రాచీన ఆలయ పరిరక్షణ పనులు మరియు చిన్నపాటి మరమ్మతులను ఏఎస్ఐ త్వరలోనే ప్రారంభించనుంది.
- మురుగు నీటి సమస్య పరిష్కారం: ఆలయ ప్రాంగణంలో నీరు నిలిచిపోయే (Waterlogging) సమస్యను పరిష్కరించడంతో పాటు భక్తులు, పర్యాటకులు సులభంగా చేరుకోవడానికి సరైన రహదారి మార్గాన్ని ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
ఆలయ విశేషాలు & శిల్పకళా వైభవం:
- కాకతీయుల నిర్మాణం: యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా గుర్తించబడిన కాకతీయ రుద్రేశ్వర (రామప్ప) దేవాలయానికి నైరుతి దిశలో ఈ గొల్లకుడి ఉంది. ఇది 12వ – 13వ శతాబ్దాల కాకతీయుల కాలానికి చెందినదిగా చరిత్రకారులు పేర్కొంటున్నారు.
- త్రికూటాలయం: ఈ ఆలయం తూర్పు ముఖంగా ఉన్న మండపంతో, మూడు వైపులా మూడు గర్భగుడులతో కూడిన ‘త్రికూటాలయం’ (Trikutalaya) నిర్మాణ శైలిలో ఉంటుంది.
- అద్భుత శిల్పకళ:
- ఆలయ ప్రాంగణంలో హంసల చెక్కడాలు, జాలీ (Jali) వర్క్, మరియు ద్వారపాలకుల విగ్రహాలతో కూడిన రెండు ప్రత్యేక ఉపాలయాలు ఉన్నాయి.
- ఆలయ గోడలపై విష్ణువు, లక్ష్మీదేవి, వినాయకుడు మరియు మహిషాసురమర్దిని ప్రతిమలు అత్యంత మనోహరంగా చెక్కబడి ఉన్నాయి.
- వారసత్వ ప్రాశస్త్యం: రామప్ప ఆలయ సముదాయం కేవలం ఒకే గుడికి పరిమితం కాకుండా, దాని చుట్టూ ఉన్న ఉపాలయాలు, నీటి పారుదల వ్యవస్థలు మరియు సాంస్కృతిక ప్రాంతాలలో గొల్లకుడి ఒక కీలక భాగమని చరిత్రకారుడు అరవింద్ ఆర్య తెలిపారు.
