నీట్ పత్రాల లీకేజీ ఆందోళనలు: విద్యార్థులపై నమోదైన ఎఫ్‌ఐఆర్‌లను కొట్టివేస్తూ సుప్రీంకోర్టు సంచలన తీర్పు

నీట్ (NEET) పరీక్ష ప్రశ్నాపత్రాల లీకేజీకి నిరసనగా జూలై నెలలో దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన ఆందోళనల్లో విద్యార్థులు, యువతపై నమోదైన ఎఫ్‌ఐఆర్‌ల (FIRs) మొత్తాన్ని సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 142 ద్వారా తనకు ఉన్న ప్రత్యేక అధికారాలను ఉపయోగిస్తూ అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఈ చారిత్రాత్మక తీర్పును వెలువరించింది.

చీఫ్ జస్టిస్ ఆఫ్ ఇండియా (CJI) జస్టిస్ సూర్య కాంత్, జస్టిస్ జైమల్య బాగ్చీ, జస్టిస్ వి. మోహనలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ కీలక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.

సుప్రీంకోర్టు తీర్పు – ప్రధాన విశేషాలు:

• విద్యార్థుల భవిష్యత్తుకే తొలి ప్రాధాన్యం: ప్రజాస్వామ్యయుతంగా నిరసనల్లో పాల్గొన్న విద్యార్థులు లేదా యువకులపై క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేయడం వల్ల వారి విద్యా, ఉద్యోగ భవిష్యత్తు దెబ్బతినకూడదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. నిరసనల్లో పాల్గొనడాన్ని నేరంగా పరిగణించలేమని తెలిపింది.
• జూలై 20 నుండి 25 వరకు నమోదైన కేసులన్నీ క్లోజ్: ఆందోళనల సమయంలో దేశవ్యాప్తంగా వివిధ రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో నమోదైన ఎఫ్‌ఐఆర్‌ల దర్యాప్తును నిలిపివేసి, వాటిని పూర్తిగా మూసివేయాలని (Closed) ఆదేశించింది. ఇకపై ఈ ఘటనలకు సంబంధించి కొత్తగా ఎలాంటి ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు నమోదు చేయకూడదని తేల్చిచెప్పింది.
• ఆత్మహత్య చేసుకున్న విద్యార్థుల కుటుంబాలకు పరిహారం: నీట్ వివాదం కారణంగా ఆత్మహత్య చేసుకున్న విద్యార్థుల కుటుంబాలకు ఆర్థిక పరిహారం అందించేందుకు మూడు నెలల్లోగా సమగ్రమైన జాతీయ విధానాన్ని (Pan-India Policy Framework) రూపొందించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.

తీవ్రమైన ఆరోపణలు ఉన్నవారికి మినహాయింపు:

సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా వాదనలను విన్న కోర్టు… తీవ్రమైన క్రిమినల్ నేపథ్యం (Criminal Antecedents) ఉండి, ప్రజా ఆస్తులను ధ్వంసం చేయడం లేదా హింసకు పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు ఉన్న 2,837 మందిపై విచారణకు సంబంధించి పోలీసులు ప్రత్యేకంగా పరిశీలించేందుకు అనుమతించింది. శాంతియుత నిరసనకారులను, దురుద్దేశంతో చొరబడిన మూకలను వేరు చేయడానికే ఈ మినహాయింపు అని కోర్టు పేర్కొంది.

సెప్టెంబర్ 5 నాటి ఢిల్లీ మార్చ్ ఉపసంహరణ:

కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇచ్చిన హామీలను నెరవేర్చడంలో ఆలస్యం జరుగుతోందంటూ ‘కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ’ (CJP) సెప్టెంబర్ 5న ఢిల్లీలోని ఇండియా గేట్ వద్ద నిర్వహించతలపెట్టిన ర్యాలీ పిలుపును ఉపసంహరించుకుంటున్నట్లు ప్రకటించింది. సుప్రీంకోర్టు కల్పించిన న్యాయపరమైన రక్షణ మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వ సానుకూల స్పందన పట్ల సంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది.