మీ చేతిలో రిజిస్ట్రేషన్ డీడ్ ఉంది… మీ పేరుతో పట్టాదారు పాస్బుక్ ఉంది… రెవెన్యూ రికార్డుల్లో మీ పేరు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. కానీ తీరా రిజిస్ట్రేషన్ కార్యాలయానికి వెళ్తే — “ఈ భూమి 22A నిషేధిత జాబితాలో ఉంది, రిజిస్ట్రేషన్ చేయలేం!” అనే సమాధానం ఎదురైతే?
అమ్మకం నిలిచిపోతుంది, మార్ట్గేజ్ కాక బ్యాంకు లోన్ ఆగిపోతుంది. ప్రభుత్వ ఆస్తులను కాపాడటానికి ఉద్దేశించిన ఒక నిబంధన సామాన్యుడి హక్కులకే అడ్డంకిగా మారితే బాధ్యత ఎవరిది? అధికారులదా? పాత రికార్డు తప్పులదా? లేక రాజకీయ వ్యవస్థదా?
అసలు 22A అంటే ఏమిటి?
22A అనేది ఏ కొత్త భూచట్టమో కాదు. Registration Act, 1908 లోని Section 22-A కింద చట్టపరంగా కొన్ని ఆస్తుల బదలాయింపును నిరోధించే ఒక నిబంధన.
- ఉద్దేశం: ప్రభుత్వ భూములు, దేవాదాయ/వక్ఫ్ భూములు, పరంబోక్ లేదా కోర్టు పరిమితులు ఉన్న ఆస్తులను అక్రమ విక్రయాల నుంచి రక్షించడం.
- చిక్కులు: ప్రైవేట్ పట్టా భూములు పొరపాటున (Classification Error) ఈ నిషేధిత జాబితాలోకి వెళ్లినప్పుడే సమస్య మొదలవుతుంది.
రెండు రాష్ట్రాల్లో ప్రస్తుత పరిస్థితులు (TG & AP)
1. తెలంగాణలో పరిస్థితి
- కమిటీ ఏర్పాటు: Section 22-A(1)(e) కింద నిషేధిత జాబితాలో చేర్చబడిన ప్రైవేట్ భూములపై వచ్చిన దరఖాస్తులను పరిశీలించేందుకు ప్రభుత్వం (G.O.Ms.No.98 ద్వారా) రెవెన్యూ, CCLA, సర్వే అధికారులతో పాటు రిటైర్డ్ డిస్ట్రిక్ట్ జడ్జితో ప్రత్యేక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.
- హైకోర్టు ఆదేశాలు: బాధితులు ఈ ప్రత్యేక కమిటీని ఆశ్రయించి చట్టపరంగా రికార్డులను సవాలు చేయవచ్చని హైకోర్టు పలు కేసుల్లో స్పష్టం చేసింది.
- రాజకీయ వివాదం: ప్రైవేట్ భూములు జాబితాలోకి ఎలా వచ్చాయనే దానిపై సమగ్ర విచారణ జరపాలని బిఆర్ఎస్ నేత హరీశ్ రావు వంటి ప్రతిపక్ష నేతలు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
2. ఆంధ్రప్రదేశ్లో పరిస్థితి
- 16 లక్షల ఎకరాల తొలగింపు: 22A నిషేధిత జాబితా నుంచి సుమారు 16 లక్షల ఎకరాలను తొలగించి, బాధిత భూయజమానులకు ఊరట కల్పించినట్లు ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రకటించారు.
- హైకోర్టు కఠిన వ్యాఖ్యలు: రిజిస్టర్డ్ సేల్ డీడ్స్ ఉన్న భూములను 22Aలో పెట్టడంపై దాఖలైన పిటిషన్లలో సమగ్ర విచారణ జరపాలని, నిబంధనలు (Statutory Procedure) పాటించకుండా చేసిన నోటిఫికేషన్లను పరిశీలించి ఉపశమనం అందించాలని ఏపీ హైకోర్టు ఆదేశించింది.
మీ భూమి 22A (నిషేధిత జాబితా) లోకి వెళ్తే భయపడాల్సిన పనిలేదు. రికార్డుల్లో జరిగిన తప్పులను సరిదిద్దుకోవడానికి చట్టపరమైన మార్గాలు ఉన్నాయి.
1.కావాల్సిన భూమి పత్రాలన్నీ సిద్ధం చేసుకోండి:
ముందుగా మీ ఆస్తికి సంబంధించిన అసలు డాక్యుమెంట్లు మరియు రెవెన్యూ ఆధారాలను ఒకచోట చేర్చుకోండి:
- రిజిస్టర్డ్ అమ్మకపు దస్తావేజు (Registered Sale Deed)
- పట్టాదారు పాస్బుక్
- పహాణీ / అడంగల్ రికార్డులు
- మ్యూటేషన్ (నామమార్పిడి) పత్రాలు
- సర్వే రికార్డులు / టిప్పన్
- ఈసీ / విక్రయ నిరోధిత ధ్రువీకరణ పత్రం (Encumbrance Certificate)
2.22A లోకి వెళ్లడానికి గల అసలు కారణాన్ని తెలుసుకోండి:
మీ భూమి ఏ కేటగిరీ కింద నిషేధిత జాబితాలో చేరిందో నిర్ధారించుకోండి. అప్పుడే సరైన పరిహార మార్గం దొరుకుతుంది:
- ప్రభుత్వ భూమి (Government Land) అని నమోదైందా?
- అసైన్డ్ భూమి (Assigned Land) కేటగిరీయా?
- దేవాదాయ / వక్ఫ్ ఆస్తి (Endowment/Wakf Property) లో ఉందా?
- కోర్టు వివాదాల (Court Dispute) వల్ల ఆగిపోయిందా?
- లేక రెవెన్యూ అధికారుల రికార్డు పొరపాటా?
3.అధికారికంగా దరఖాస్తు / విన్నపం సమర్పించండి:
రాష్ట్ర స్థాయి విధానాన్ని బట్టి సంబంధిత అధికారులకు విన్నవించుకోండి:
- తెలంగాణ బాధితులు: ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక కమిటీకి లేదా సీసీఎల్ఏ (CCLA) కార్యాలయానికి ఆధారాలతో వినతిపత్రం అందజేయాలి.
- ఆంధ్రప్రదేశ్ బాధితులు: సంబంధిత రెవెన్యూ యంత్రాంగాన్ని (కలెక్టర్ / ఆర్డీవో కార్యాలయం) ఆశ్రయించి నిషేధిత జాబితా నుంచి తొలగింపు (డి-నోటిఫికేషన్) కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవాలి.
4.అవసరమైతే న్యాయపోరాటం చేయండి:
అధికారుల నుంచి నిర్ణీత సమయంలో స్పందన లేకపోతే లేదా వినతి తిరస్కరణకు గురైతే:
- హైకోర్టును ఆశ్రయించడం: అన్ని సరైన ఆధారాలు ఉన్న పక్షంలో, మీ దరఖాస్తును నిర్ణీత కాలపరిమితిలోగా (Time-bound) పరిష్కరించాలని అధికారులను ఆదేశిస్తూ హైకోర్టు ద్వారా ఉత్తర్వులు పొందవచ్చు.
