కృత్రిమ మేధ (AI) వేగంగా విస్తరిస్తున్న తరుణంలో, మానవాళి తన స్వయం ప్రతిపత్తి మరియు ప్రత్యేకతపై ఉన్న అభిప్రాయాలను మార్చుకోవాల్సిన సమయం ఆసన్నమైందని న్యూయార్క్‌ వేదాంత సొసైటీ అధిపతి స్వామి సర్వప్రియానంద వ్యాఖ్యానించారు. ఢిల్లీలో నిర్వహించిన ‘ఎన్డీటీవీ వరల్డ్ సమిట్‌ 2026’ వేదికగా ఆయన మాట్లాడారు.
యంత్రాలకు, మానవులకు మధ్య ఉన్న తేడా ఏమిటనే ప్రాథమిక ప్రశ్నను ఏఐ తెరపైకి తెస్తోందని ఆయన తెలిపారు. అభివృద్ధి చెందుతున్న ఏఐ వ్యవస్థలను ఒక ‘వ్యక్తిలా’ పరిగణించి ప్రవర్తిస్తే అవి మరింత మెరుగ్గా పనిచేస్తాయని, అయితే దానర్థం వాటికి మానవుల తరహా ఆధ్యాత్మిక చైతన్యం ఉందనుకోవడం కాదని స్పష్టం చేశారు. ఏఐకి చైతన్యం ఉందా లేదా అనే ప్రశ్నకు ఇప్పటికీ స్పష్టమైన సమాధానం లేదన్నారు.
చరిత్రలో మానవ కేంద్రక భావజాలాన్ని శాస్త్రవిజ్ఞానం పలుమార్లు ప్రశ్నించిందని ఆయన గుర్తుచేశారు. సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్ చెప్పిన సిద్ధాంతాలను ప్రస్తావిస్తూ.. మానవాళి అహంపై ఏఐ నాలుగో ప్రధాన అస్త్రంగా మారవచ్చని అన్నారు. కేవలం సృజనాత్మకత, మేధస్సు మానవులకే సొంతమనే భావనను ఏఐ అధిగమిస్తోందని, అత్యంత గొప్ప మేధావులు చేయగలిగిన పనులను కూడా ఏఐ మరింత వేగంగా, మెరుగ్గా చేస్తోందని పేర్కొన్నారు.
ప్రముఖ ఏఐ సంస్థ ‘ఆంథ్రోపిక్’ (Anthropic) పరిశోధకులు, క్లాడ్ (Claude) మోడల్ నిర్మాతలతో తాను జరిపిన సంభాషణలను కూడా స్వామి సర్వప్రియానంద ఈ సందర్భంగా వెల్లడించారు. ఈ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేస్తున్న నిపుణులే ఏఐ భవిష్యత్తు పరిణామాలపై, దాని అనూహ్య ప్రవర్తనపై తీవ్ర ఆందోళన చెందుతున్నారని తెలిపారు. ముఖ్యంగా ఒక నిర్దిష్ట పాత్రను అనుసరించే సమయంలో ఏఐ ఇచ్చే సమాధానాలు, ప్రవర్తనా విధానం మారిపోయే ‘పర్సోనా డ్రిఫ్ట్’ (Persona Drift) పరిణామాన్ని కట్టడి చేయడం పరిశోధకులకు సవాలుగా మారిందన్నారు.
ఏఐ సాధిస్తున్న ఈ వేగవంతమైన పురోగతి నేపథ్యంలో మనుషులను ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టే అంశాలపై సమాజం తీవ్రంగా పునరాలోచించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన హితవు పలికారు. మానవుల అసలైన ప్రత్యేకత ఏంటి, మన సామర్థ్యాలను మరియు సమయాన్ని ఏ రంగానికి కేటాయించాలనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతుక్కోవాల్సిన సమయం వచ్చిందని ఆయన వివరించారు.
